Details

Categorie: Uncategorised

Met medewerking van Sascha Mommertz (blokfluit, traverso), Mariette Holtrop (viool) en barokensemble SarabandA geef ik een concert op mijn nieuwe clavecimbel, een kopie van een 2-klaviersinstrument (Zell, 1728, Hamburg) dat begin 2013 is voltooid. Op het programma staat dan ook muziek uit deze periode die een link met de Hansestad Hamburg heeft.

Programma
Suite A-moll, TWV55 voor blokfluit, strijkers en continuo  (Georg Philipp Telemann)
Delen uit "Feldmusik", Partie nr. 9  (Johann Philippe Krieger)
Sonata VIII uit Der Brauchnare Viruoso  (Johann Mattheson)
Trio concert a-moll, BWV 1044  (Johann Sebastian Bach)

Met medewerking van:
Sascha Mommertz (traverso en blokfluit)
Mariette Holtrop (barokviool)
Barok Ensemble SaraBandA

Details

Categorie: Uncategorised

Frankrijk in de 17e eeuw. Aan het hof van Versailles zijn enkele grote componisten als Lully, Couperin en Marais in dienst van Lodewijk XVI. Allen borduren in hun composities voort op de weg die Lully is ingeslagen. En terwijl in Italië de viool al een vooraanstaande plaats heeft als zelfstandig solo-instrument, blijft men in Frankrijk bijna halsstarrig vasthouden aan een eigen stijl waarbij de viool wordt beschouwd als instrument voor minstrelen en voor dansmeesters en huispersoneel. De adel speelde luit of viola da gamba!
Aan het einde van zijn leven componeert Couperin echter twee werken waarin hij zijn (muzikale) gedachten over een verzoening tussen de rivaliserende Franse en Italiaanse muziekstijl weergeeft. Apotheose de Lully,  een programmatisch werk, vertelt het verhaal van de aanvaarding van Lully op de Parnassus, zijn ontmoeting aldaar met Corelli (de grondleggers van de rivaliserende Franse en Italiaanse stijlen), en Apollo's overtuiging hen te bewegen tot een verzoening van de twee stijlen omwille van 'la perfection de la Musique'.
In het programma wordt de tegenstelling tussen de Italiaanse en Franse stijl getoond met werken van o.a. Corelli en Mancini (Italië) en Marais en Couperin (Frankrijk). Afgesloten wordt met de Apothéose de Lully waarin beide stijlen verenigd worden.

Programma
Trio's de la Chambre du Roi (Jean-Baptiste Lully)
Sonata VIII (Arcangelo Correlli)
Prelude, Allemande (Marin Marais)
Sonata II (Francesco Mancini)
Passacaille (Louis Couperin)
Sonata a 4 (Arcangelo Corelli)
Apothéose de Lully (François Couperin)

Concerten

21 maart 2014, Veldhoven
15 november 2015, Huize Wylerberg (Beek-Ubbergen)

Details

Categorie: Uncategorised

Presentatie van het pedaal-clavecimbel

Alhoewel het pedaalklavecimbel nooit erg in de belangstelling heeft gestaan, werd het zeker gebruikt door een aantal organisten, vooral in de 18e eeuw. J.C. Vogler, een student en bewonderaar van J.S. Bach en organist aan het hof van Weimar, was in het bezit van zo’n instrument. Jackob Adlung schrijft hier in 1758 in Anleitung zur musicalischen Gelahrteit, een boek over muziektheorie: “soms wordt een pedaal toegevoegd aan deze instrumenten (klavecimbels), of nog beter, een apart instrument wordt gebouwd zodanig dat het pedaal eigen snaren heeft. Het mooiste pedaalklavecimbel wat ik ook heb gezien is het instrument van Mr. Vogler wat over een 8’ en 16’ besnaring beschikt”.

Zaterdag 12 april, 15.00uur
Locatie: Stadskerk St. Cathrien, Eindhoven

Programma

D. Buxtehude
Praeludium, fuga, ciacona, BuxWV 137

J. Pachelbel
Praeludium, fuga, ciacona in d-moll

G. Bohm
Suite in f-moll

J.G. Walther
Concerto in b-minor

J.S. Bach
Chromatische fantasie & fuga
Toccata, adagio, fuga C, BWV 564

Details

Categorie: Uncategorised

Programma

Het hof van Ferrara, geleid door de familie Este van 1240 tot 1598, is steeds een belangrijke centrum van cultuur geweest. Schrijvers, acteurs, schilders, componisten en musici werden ondersteund door de heersers, waarbij muziek, zowel uitvoerend als vormgevend, een belangrijke plaats innam. Al in het begin van de 15e eeuw werden musici in dienst genomen, met name "pifferi" (spelers van blaasinstrumenten) zoals de beroemde Niccolo Tedesco.

In deze periode bezocht de bekende diplomaat en componist Guillaume Dufay het hof en componeerde voor Niccolo III d'Este in deze periode werden ook beroemde schrijvers aan het hof ontboden. Organist en componist Bartolomeo da Bologna was in het begin van deze eeuw een belangrijk figuur, maar ook buitenlandse componisten, naast Dufay, maakten hun opwachting, zoals de Engelsman Leonel Power.

Ercole I d'Este (1471-1505) kan gezien worden als de meest belangrijke culturele beschermheer van de 15e eeuw. Hij droeg zorg voor de introductie van een hofkapel, trok zangers (en componisten) aan uit het buitenland, zoals Jean Japart, Johannes Ghiselin, Josquin des Prez, Jacob Obrecht en Antoine Brumel. De zonen van Ercole, Hertog Alfonso I en kardinaal Ippolito I zorgden voor de voortzetting van de traditie; zo was Adriaen Willaert in zijn jonge jaren in dienst van Ippolito.

De uitstraling van het hof van Ferrara, en de uitgebreide familiecontacten middels (vaak politieke) huwelijken zorgden voor en componisten als da Viola en Tromboncino, ook buitenlandse "maestri di cappella" aantrok (zoals hofcomponist Cipriano de Rore, maestro di cappella van 1547-1558) tekent de internationale importantie en uitstraling. Met Alfonso II wordt het hoogtepunt bereikt van de culturele rijkdom. Musici als Willaert, weliswaar in functie van Venetië, maar nimmer het contact met Ferrara verliezend, Luzzaschi, Giaches Wert (in dienst van de Gonzaga's in Mantua, maar vaak reisde naar Ferrara, waar hij een lief had) frequenteerden het hof; de beroemde concerten die in heel Europa bekend genoten (zie bij Wert en Luzzaschi) en de opvoering van pastorale drama's van Guarini en Tasso kenden hun gelijken niet.

Het huwelijk van Leonora d'Este met Carlo Gesualdo, de opdrachten van d'Este aan Philippus de Monte voor het schrijven van een madrigaalboek en de eerste uitvoering van Monteverrdi's 4e madrigaalboek in het Teatro della Sala Grande van Ferrara zijn evenzeer momenten die aantonen dat het toenmalige hof van de familie Este een ongekende culturele grandeur kende.

Uitvoerenden

Lisette Klaasen: sopraan
Renée Kartodirdjo: sopraan
Relinde Janssen: alt
Jan Berkers: tenor
Eelco Kooiker: tenor
Matthias Valvekens: tenor
Paul Fischer: bas
Hans van de Ven: bas
Ludy Vrijdag: tenor

Instrumentaal
luit: David van Ooijen

Artistieke Leiding
Ludy Vrijdag

Details

Categorie: Uncategorised

Toelichting

Het Italië van de 15e en 16e eeuw bestond uit een aantal stadsstaten. Belangrijke centra waren Florence, Milaan, Napels, Rome, Urbino, Ferrara, Mantua, Venetië. Deze staten werden veelal geleid door hertogen en prinsen, die naast hun werk als bestuurder van de staat (en daardoor ook veel ruzies en oorlogen beslechtten met rivaliserende stadsstaten), poogden hun collegae de loef af te steken met culturele uitingen.

Het is mede daarom dat vele componisten, schrijvers, musici, schilders en beeldhouwers in dienst waren van deze hoven.

De concentratie van deze kunstenaars bepaalde mede de enorme bloei van hoogwaardige kunst. In ons programma bepalen wij ons tot de invloed van schrijvers op de muziek.

Belangrijke schrijvers
De poëzie van Dante en met name Petrarca waren in de late 15e en de eerste helft van de 16e eeuw de meest geciteerde teksten in wereldlijke werken. Ook tijdens de opkomst van het madrigaal (met componisten als Arcadelt, Verdelot en Willaert) vormden de werken van deze schrijvers een dankbare bron.

In de 16e eeuw werden een aantal stadsstaten rijker en hun heersers poogden deze rijkdom te tonen door de meest beroemde componisten en schilders aan te trekken. In het begin van deze eeuw kwam een nieuwe school van schrijvers op; belangrijke exponenten hiervan waren Pietro Bembo, Lodovico Ariost en Jacopo Sannazaro. Deze schrijvers gingen in hun poëzie rekening houden met de bruikbaarheid van hun teksten voor madrigaalcomposities. Bembo werd hierin duidelijk een voorloper. Later in de 16e eeuw, kwamen hoven in Noord-italië zoals Milaan (de Sforza's), Mantua (de Gonzaga's) en Ferrara (met de Este's) tot grote culturele bloei. Ferrara genoot zelfs grote bekendheid in Europa vanwege haar muzikale uitstraling.

In dit hof kwamen dan ook samen grote componisten als Monteverdi, Wert, Gesualdo, Marenzio. Poëten als Tasso en Guarini kenden elkaar goed; soms werden vriendschappen gesloten met componisten.

Deze smeltkroes van culturele banden is voor het Ariosto Ensemble aanleiding hieruit een boeiend programma te destilleren.

Programma

Dunque fia ver, dicea - Corteggia
Perche fuggi tra salci - Girolamo Frescobaldi
Ecco mormorar l'onde - Claudio Monteverdi

Canzona Terza - Girolamo Frescobaldi

O primavera, gioventù dell'anno - Claudio Monteverdi
Vezzosi augelli - Giaches de Wert

Dolcissimo uscignolo - Claudio Monteverdi

O come è gran martire - Carlo da Gesualdo
Giunto alla tomba - Giaches de Wert
Ma gli archi - Orlando di Lasso

Toccata Settima - Michelangelo Rossi

O rossignol - Claudio Monteverdi
Cor mio, deh, non piangete - Carlo da Gesualdo
Il magnanimo Pietro - Orlando di Lasso

Uitvoerenden

Renée Kartodirdjo, Jojanneke Nijdam: sopraan
Relinde Janssen: alt
Maarten Kuijpers, Eelco Kooiker: tenor
Harrie Spronken (2012), Hans van der Ven (2014-): bas

Eelco Kooiker: clavecimbel

Artistieke Leiding
Ludy Vrijdag, Renée Kartodirdjo

November 2017
zondag 19 - Franz Pfanner Huis, Arcen

Details

Categorie: Uncategorised

Programma

De Duitser Schütz en de Italiaan Monteverdi waren tijdgenoten. Schütz was een groot bewonderaar van Monteverdi en onderhield vriendschapsbanden met hem. In de concertreeks zal het TVE tijdens de concerten aan het bestaan van deze vriendschappelijke relatie aandacht schenken door het voordragen van brieffragmenten door een verteller.

De invloed van Monteverdi's muziek (maar ook van die van de eveneens Italiaanse componist Gabrieli) op het werk van Heinrich Schütz is evident. Schütz heeft een belangrijke rol gespeeld in het overbrengen van muzikale ideeën vanuit Italië naar Duitsland. Hierdoor is zijn stempel op de Duitse muziek groot geweest, zoals die van Monteverdi richtinggevend was in Italië. Daarom: een prachtcombinatie...

Een prachtcombinatie ontstaat ook door de samenwerking tussen het Tilburgs Vocaal ensemble (al vele jaren bekend om de prachtige uitvoeringen van alle grote werken uit de barokmuziek van Händel, Bach en Monteverdi), het Ariosto Ensemble en het Ensemble Severijn. Het gebeurt immers niet vaak dat professionals en (goede!) amateurs zich verenigen om een serie concerten te verzorgen. De amateurs van het TVE kunnen en zullen veel leren van de zangers van het Ariosto Ensemble. Leden van dat ensemble nemen tijdens deze concerten ook de solopartijen voor hun rekening. Bijzonder is in dit verband dat de voor deze concerten geprogrammeerde muziek van Monteverdi sporadisch wordt uitgevoerd, dus minder bekend is en voor velen een nieuwe ontdekking zal betekenen.

Uitvoerenden

Tilburgs Vocaal Ensemble o.l.v. Ramon van den Boom
Ensemble Severijn: Judith en Tineke Steenbrink
Ariosto Ensemble: Renée Kartodirdjo, Jojanneke Nijdam, Relinde Janssen, Eelco Kooiker, Jan Berkers, Jurgen de Jong, Paul Fischer, Olard Derks
Verteller: Remko Vrijdag